Automatisch palletiseren betekent dat een machine het stapelen van producten op een pallet overneemt van een operator. In plaats van dat iemand continu moet bukken, draaien en tillen, plaatst een robotarm of cobot de producten in het gewenste patroon. Dat patroon wordt vooraf geprogrammeerd, waarna het systeem het zelfstandig herhaalt. Voor bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie, de farmacie en de logistiek is dit inmiddels een bekend onderdeel van de productielijn geworden. Het gaat niet om een losstaande machine die op zichzelf staat, het proces sluit aan op wat er voor en na het palletiseren gebeurt in de productie.
Een industriële robot en een cobot lijken op elkaar, maar werken wezenlijk anders. Een robotpalletiseerder is gebouwd voor hoge snelheid en werkt meestal afgeschermd achter hekwerk, omdat de kracht en snelheid van de arm een risico vormen voor mensen in de buurt. Een cobot, kort voor collaboratieve robot, is juist ontworpen om zonder die afscherming naast een operator te functioneren. Waar een traditionele robot grotendeels zelfstandig werkt in een afgesloten cel, is een cobot gemaakt om samen te werken met de mens op de vloer. Dat verschil in samenwerking is meteen het meest bepalende kenmerk tussen beide systemen.
Een robotpalletiseerder is een logische keuze wanneer er veel volume verwerkt moet worden en het gewicht van de producten hoog ligt. Zodra een lading boven de zestien kilo per keer uitkomt, is een cobot meestal niet meer toereikend en ligt een industriële robot meer voor de hand. Ook wanneer een productielijn continu op hoge snelheid draait, is een robot vaak de stabielere oplossing. De keerzijde is dat een robotcel meer ruimte vraagt en dat de indeling van de productievloer er soms op aangepast moet worden.
Een cobot palletizer is compacter en werkt zonder dat er een uitgebreide beveiligingskooi omheen hoeft te staan, al blijft een goede risicobeoordeling daarbij nodig. Dat maakt een cobot geschikt voor productieomgevingen met weinig vloeroppervlak of voor bedrijven die regelmatig wisselen van product of verpakking. Doordat een cobot eenvoudig te herprogrammeren is, kan een operator binnen enkele minuten overschakelen naar een ander stapelpatroon. Voor het mkb is dit vaak een prettige tussenstap, omdat de instapkosten lager liggen dan bij een volwaardige industriële robotcel en de terugverdientijd daardoor sneller in zicht komt.
Het stapelen van dozen of kratten is fysiek zwaar werk. Mensen die dit jarenlang doen, lopen een grotere kans op rug- en schouderklachten door de herhaalde bewegingen. Zodra dit werk overgenomen wordt door een robot of cobot, verschuift de rol van de operator naar toezicht en bijsturing in plaats van fysieke arbeid. Dat is niet alleen prettiger voor de medewerker, het zorgt ook voor een constantere kwaliteit. Een machine stapelt namelijk elke keer op dezelfde manier, waardoor de kans op een instabiele of scheve lading afneemt. Voor bedrijven die met wisselende volumes werken, betekent automatisch palletiseren bovendien dat een productielijn niet meer afhankelijk is van de beschikbaarheid van extra personeel tijdens drukke periodes.
De investering in een robot of cobot hangt sterk af van de gewenste snelheid, het soort producten en de beschikbare ruimte. Toch is het beeld dat automatisering alleen is weggelegd voor grote fabrikanten inmiddels achterhaald. Doordat cobots goedkoper zijn geworden en minder aanpassingen aan een bestaande lijn vragen, is de drempel voor kleinere en middelgrote bedrijven flink gedaald. Uit ervaringen in de markt komt vaak een terugverdientijd van ergens tussen de zes maanden en twee jaar naar voren, afhankelijk van hoeveel uren per dag het systeem draait en hoeveel arbeid het daadwerkelijk vervangt. Wie hierover een concreet beeld wil krijgen, doet er goed aan om de eigen productievolumes, personeelskosten en ruimte in de hal naast elkaar te leggen voordat er een keuze gemaakt wordt.
Of een robot of een cobot beter past, hangt af van de lading, de snelheid en de ruimte die je hebt. Een robot is sterker en sneller, een cobot is flexibeler en compacter. Automatisch palletiseren is in beide gevallen een manier om het zware en herhalende werk uit handen te nemen en de productie voorspelbaarder te maken. Bedrijven die twijfelen tussen beide opties doen er verstandig aan om eerst in kaart te brengen hoe hun productielijn er nu uitziet en waar de grootste knelpunten zitten, zodat de keuze aansluit op de praktijk in plaats van op een standaardoplossing.
Terug
